POLSKIE MIASTA - STARY SĄCZ

Ze zwględu na zachowaną średniowieczną zabudowę miasta, w 1954r. Stary Sącz uznano za rezerwat urbanistyczny. Zwiedzając miasto można wyraźnie prześledzić ową zabudowę. Od strony południowej z jednego punktu rozchodzą się dwie główne ulice: Jana III Sobieskiego i Adama Mickiewicza. Ta ostatnia w przedłużeniu ulic S. Staszica, J. Kilińskiego otacza kościół farny, a następnie rynek. Z północnej strony ulice Szczęsnego Morawskiego i 11-go Listopada owalnicowo biegną do Rynku. Kiedyś były to ulice wlotowe do miasta. U wlotu tych ulic znajduje się kaplica pw Św. Krzyża, murowana, wybudowana na miejscu drewnianego kościoła, przy którym istniał szpital.

Kaplica zachowała cechy architektury barokowej z półkolistą absydą, nakrytą sklepieniem kolebkowym z łukami. Rok budowy 1809 tj. po pożarze miasta w 1975r. Ze względu na wmurowaną w absydzie figurę, patrona od pożarów – ludność nazywa ją kaplicą św. Floriana.

Idąc wzdłuż wymienionych ulic można zobaczyć wiele starych dziewiętnastowiecznych domów mieszkalnych starannie przez ludność utrzymanych. Natomiast idąc ul. A. Mickiewicza obok murów kościoła farnego podziwiać można pomnik Adama Mickiewicza na wysokiej kolumnie. Pomnik wzniesiono w okresie zaboru austriackiego w 1898r. w setną rocznicę urodzin wieszcza.

Forma owalnicowa Starego Sącza jest typowym rozwiązaniem urbanistycznych lokacji miast średniowiecznych w wieku XIII. Ten typ zabudowy, jaki podziwiamy w Starym Sączu wskazuje na realizację z kręgu węgierskiego. Owalnica zależała od położenia kościoła, a właśnie kościół św. Elżbiety stanowi punkt centralny, który otaczają ulice. Później doszły do tego rynek sytuowany na prawie magdeburskim. Podobny charakter miast owalnicowych spotykamy na Słowacji: w Bardiowie, Podolińcu, Preszowie, Spiskiej Nowej Wsi. Także na polskim Spiszu charakter ten spotykamy we Frydmanie, Niedzicy, Nowej Białej.

Ciekawostką Starego Sącza jest młynówka (niestety dzisiaj zdewastowana) przeprowadzona przez środek miasta. Wodę spiętrzono jazem w południowej stronie miasta na rzece Moszczeniczanka, a następnie kanałem krytym prowadzono ją wzdłuż dzisiejszej ulicy Czarnieckiego, następnie ulicą Daszyńskiego do zabudowań klasztornych, gdzie woda służyła siostrom dla celów gospodarczych. Z kolei w okolicach baszty woda spływa z wysokiej skarpy i uruchamiała młyn klasztorny, dzisiaj zamieniony w całości na budynek mieszkalny (ul. Bandurskiego 8).

Stary Sącz, jako ośrodek leżący u podnóży Beskidu Sądeckiego stanowi doskonały punkt wypadowy w jego atrakcyjne zakątki. Atrakcyjność tę dodatkowo wzmacnia położenie dolinne u zbiegu Popradu i Dunajca . Każda z dolin wymienionych rzek prowadzi w inny rejon atrakcyjnego turystycznie Beskidu Sądeckiego i tej części kraju. Dolina Popradu wiedzie przez Rytro, Piwniczną ku Muszynie i Krynicy, znanym polskim uzdrowiskom podczas gdy dolina Dunajca kieruje turystę przez Łącko w stronę majestatycznych i groźnych Tatr. Przedtem jednak, na południe od Starego Sącza rozciągają się masywy pasm: Radziejowej i Jaworzyny Krynickiej, przez które wiedzie główny, grzbietowy szlak beskidzki wędrówek górskich.

Piękne góry, te bliższe i te dalsze, wartkie rzeki i potoki, bujna i niepospolita roślinność, bogactwo świata zwierząt, urocze miasteczka i zadbane wsie, bogactwo wód mineralnych i przyjazne człowiekowi cechy klimatu, bogactwo dziedzictwa kultury materialnej, ważkie imprezy kulturalne, życzliwość i pogoda ducha mieszkańców, - wszystko to razem sprawia, że Stary Sącz i jego okolica posiadają rzadko spotykane warunki, umożliwiające i uzasadniające upatrywanie w turystyce i wypoczynku , istotnego czynnika rozwoju gospodarczego skali lokalnej .

Nie ulega jednak wątpliwości, że miasto jest często odwiedzane przez turystów z innych regionów kraju i z zagranicy, o czym świadczyć może w sumie nieźle zorganizowana i dobrze prosperująca, a na pewno ponad miarę lokalnych potrzeb rozwinięta, baza placówek gastronomicznych oraz wyjątkowe nagromadzenie w mieście, szczególnie zaś w rynku, sklepów spożywczych, upominkowych, galanteryjnych i sztuki ludowej.

Pomocna w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie kto odwiedza Stary Sącz i jaki jest przestrzenny zasięg oddziaływania tego ośrodka może być analiza: "geograficznego" pochodzenia gości schroniska młodzieżowego PTSM.

Ta organizowana na okres wakacyjny (1.07 -15.08) w szkole podstawowej nr 2 placówka funkcjonuje od 1987 roku. Mimo stosunkowo krótkiego okresu działalności, schronisko to cieszy się dużą popularnością o czym świadczy ciągle wzrastający stopień wykorzystania miejsc noclegowych, przekraczający aktualnie 80%. Jest to bardzo wysoki wskaźnik, biorąc pod uwagę fakt, że do głównych mieszkańców schroniska należą członkowie zorganizowanych grup młodzieżowych, właściwie uczniowskich. W 1990 roku, w schronisku młodzieżowym udzielono noclegów dla 1202 osób, a w 1991 roku dla 1429 osób. Liczby te jednoznacznie wskazują na rosnący stopień popularności Starego Sącza, jako miasta gdzie warto, a nawet trzeba się zatrzymać, zarówno z uwagi na jego dogodne położenie względem atrakcyjnych pasm górskich i ośrodków wczasowo sanatoryjnych oraz innych miejscowości tej części kraju, jak i ze względu na własną siłę przyciągania, ukryta w jego niezaprzeczalnym uroku.

STRONA DOMOWA

Źródło: stary.sacz.pl