POLSKIE MIASTA - POZNAŃ
Poznań - stolica Wielkopolski, miasto wojewódzkie, jedno z największych w kraju, 580 tys. Mieszkańców, 261 km kw. powierzchni, leży nad Wartą na wysokości 50-150 m n.p.m. Jeden z najznaczniejszych krajowych węzłów drogowych i kolejowych o znaczeniu międzynarodowym (10 ważnych szos, 10 linii kolejowych), znaczny ośrodek przemysłowy (fabryki przemysłu metalowego, chemicznego, odzieżowego, drzewnego, spożywczego), naukowy (9 wyższych uczelni państwowych i kilka prywatnych), kulturalny (7 teatrów, 3 słynne chóry chłopięce i męskie, międzynarodowe festiwale skrzypcowe im. Henryka Wieniawskiego, festiwal teatralny Malta), handlowy (Międzynarodowe Targi Poznańskie - w ciągu roku ponad 25 międzynarodowych imprez targowych).
Początki Poznania sięgają IX wieku, kiedy to na wyspie wśród rozlewisk Warty powstał gród, w X wieku jeden z grodów stołecznych nowego Państwa Polskiego. W 1253 Poznań przeniesiony na lewy brzeg Warty otrzymał prawa miejskie, stając się głównym miastem i stolicą Wielkopolski. W XV i XVI wieku nastąpił znaczny rozwój miasta położonego na skrzyżowaniu licznych szlaków handlowych i będącego dużym ośrodkiem rzemieślniczym. W XIX wieku miasto było centrum działań niepodległościowych w zaborze pruskim, uwieńczonych zwycięskim Powstaniem Wielkopolskim w 1918-1919. W końcowym etapie II wojny światowej, w lutym 1945, w toku walk o wyzwolenie spod okupacji hitlerowskiej miasto zostało zniszczone w ok. 55%. Od 1946 roku nastąpiła szybka odbudowa, a później znacząca jego rozbudowa.
Poznań należy pod względem turystycznym do najciekawszych miast w kraju. Decydują o tym liczne zabytki, najstarsze pochodzące z X wieku, bogate muzea, baza hotelowa, atrakcyjne okolice (m.in. Wielkopolski Park Narodowy, zamki i pałace).
Najstarsze zabytki miasta znajdują się na Ostrowie Tumskim, wyspie położonej między rzekami Wartą i Cybiną. Centralną budowlą Ostrowa Tumskiego jest katedra, najstarsza świątynia chrześcijańska w Polsce, której początki sięgają X wieku. W sąsiedztwie katedry pałac arcybiskupi przebudowany w XVIII wieku przez znanego architekta Pompeo Ferrariego , dwie gotyckie budowle: kościół NMP, zbudowany w XV wieku, zachowany w niezmienionej, pierwotnej formie i psałteria z początku XVI wieku - dom dla psauterzystów, śpiewaków katedralnych oraz domki kanoników z XVI do XIX wieku i gmach Akademii Lubrańskiego, zbudowany dla pierwszej w Poznaniu uczelni o charakterze szkoły wyższej, założonej w 1518 roku.
Na wschód od Ostrowa Tumskiego położona jest niewielka dzielnica Śródka, od XV do XVIII wieku oddzielne miasto, posiadające kilka budowli zabytkowych m.in. gotycki kościół św. Małgorzaty i romański kościół św. Jana Jerozolimskiego z XII wieku. Dalej na wschód położone jest Jezioro Maltańskie. W 1985-1990 przy jeziorze zbudowano liczne obiekty, tworzące jeden z najlepszych w Europie torów wioślarskich i kajakowych. Nieopodal jeziora całoroczny tor narciarski z wyciągiem, za wschodnim krańcem jeziora rozciąga się nowe ZOO, jeden z największych i najładniejszych ogrodów zoologicznych.
W 1253 na lewym brzegu Warty, na zachód od obecnego Ostrowa Tumskiego, założone zostało nowe miasto na prawie magdeburskim, otoczone murami obronnymi. Centrum miasta stanowi Stary Rynek. Zabudowa miasta średniowiecznego została w znacznym stopniu zniszczona w czasie działań wojennych w czasie działań wojennych w 1945 roku, po odbudowie jest to jeden z ładniejszych zespołów staromiejskich w Polsce. Wśród zabudowy rynku wyróżnia się renesansowy Ratusz, przebudowany w XVI wieku przez architekta Jana Babtystę Quadro. W Ratuszu mieści się Muzeum Historii Miasta Poznania. Wśród zabytkowych kościołów Starego Miasta na szczególną uwagę zasługuje piękny, jeden z najbardziej okazałych w Polsce, kościół farny, zbudowany na przełomie XVII i XVIII wieku. Na Górze Przemysła znajdują się pozostałości poznańskiego zamku, budowli powstałej w XIV wieku, stoi tam też barokowy kościół Franciszkanów z XVIII wieku. W obrębie Starego Miasta znajduje się kilka muzeów m.in. Instrumentów Muzycznych, Wielkopolskie Muzeum Wojskowe, Muzeum Archeologiczne w zabytkowym Pałacu Górków.
Przy północnym obrzeżu Starego Miasta znajdują się fragmenty średniowiecznych obwarowań miejskich oraz m.in. kościół podominikański , obecnie jezuitów, zbudowany w XIII wieku.
Przy placu Bernardyńskim - na południe od Starego Rynku - kościół i klasztor Franciszkanów - Bernardynów zbudowane w XV wieku, a przebudowane w XVII wieku w stylu barokowym.
Na północ od Starego Miasta leży wzgórze św. Wojciecha z dwoma kościołami św. Józefa i św. Wojciecha.
W Krypcie Zasłużonych przy kościele św. Wojciecha znajdują się sarkofagi i urny z prochami wielu zasłużonych Polaków. Na stoku wzgórza Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan, miejsce spoczynku wybitnych obywateli Poznania z XIX i pierwszej połowy XX wieku. Nieopodal Pomnik Armii "Poznań", upamiętniający udział Wielkopolan w wojnie 1939 roku.
Śródmieście Poznania zostało rozplanowane w pierwszej połowie XIX wieku. Zabudowane dziś po części gmachami zabytkowymi, po części posiada zabudowę nowoczesną. Centralnym punktem miasta jest plac Wolności, przy nim Biblioteka Raczyńskich zbudowana w 1829 roku. Przy alejach Marcinkowskiego gmach hotelu Bazar z 1842 roku oraz Muzeum Narodowe z początku XX wieku, z bogatymi zbiorami malarstwa i rzeźby.
Przy ul. 27 Grudnia Teatr Polski zbudowany ze składek społeczeństwa w latach 1873-1875. Za nim nowoczesna bryła Domu Towarowego Centrum, popularnie zwanego "Okrąglakiem", zbudowanego w 1955 roku jako pierwszy obiekt modernizowanego i odbudowywanego śródmieścia.
W zachodniej części centrum położony jest reprezentacyjny plac Poznania - pl. A Mickiewicza. Na placu stoją pomniki: wieszcza odsłonięty w 1960 roku oraz Poznańskiego Czerwca 1956 roku odsłonięty w 1981 roku. Przy placu okazałe budynki z początku XX wieku, m.in. Collegium Minus - główny gmach Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, ze słynną z doskonałej akustyki aulą uniwersytecką, potężny gmach wzniesiony na wzór starych romańskich zamków, obecnie pełniący funkcję Centrum Kultury, i w sąsiedztwie gmachy Teatru Wielkiego i Collegium Maius.
Na skraju dzielnicy Łazarz rozciągają się tereny Międzynarodowych Targów Poznańskich. Targi obejmują obszar 23 ha, na którym zbudowano hale i pawilony wystawowe o łącznej powierzchni krytej ponad 12 ha.
Na północ od centrum miasta wzniesiona została w XIX wieku na Wzgórzu Winiarskim Cytadela, była ona ważnym węzłem systemu umocnień, który uczynił z Poznania pruską twierdzę. W lutym 1945 roku forteca stała się ostatnim punktem oporu hitlerowców. Na stokach Cytadeli znajdują się cmentarze, na których pochowani są żołnierze różnych narodowości, polegli w czasie I i II wojny światowej.
W dzielnicy Łazarz, w Parku Wilsona znajduje się Palmiarnia, największa w Polsce i jedna z największych w Europie. W sąsiedztwie palmiarni, przy ul. Matejki szereg domów secesyjnych i eklektycznych z początku XX wieku.
Poznań posiada dwa ogrody zoologiczne. W centrum przy ul. Zwierzynieckiej znajduje się Ogród Zoologiczny założony w 1875 roku.
Za jeziorem Maltańskim mieści się Wielkopolski Park Zoologiczny (Nowe ZOO), otwarty q 1974 roku, na 113 ha żyje w nim około 3.000 zwierząt z 600 gatunków.
W dzielnicy Łazarz wzniesiono w latach 1972-1974 halę "Arena" wyróżniającą się nowoczesną sylwetką architektoniczną, zbudowaną na wzór sławnego pałacu sportowego w Rzymie.
W dzielnicy Jeżyce przy ul. Dąbrowskiego znajduje się Ogród Botaniczny. Założony w 1922 roku, z bogatą kolekcją roślin z całego świata ze strefy umiarkowanej. Nieco dalej na skraju Jeżyc położony jest Fort VII - jeden z 18 dużych fortów twierdzy pruskiej z XIX wieku, zbudowany w latach 1876-1896, w czasie okupacji miejsce kaźni Wielkopolan, obecnie muzeum martyrologiczne.
Na obrzeżach miasta rozciągają się duże obszary parków i lasów m.in. w części zachodniej urozmaicone jeziorami. Tam położone są Jez. Strzeszyńskie i Jez. Kierskie, znany ośrodek żeglarski.
STRONA DOMOWA
Źródło: poznan4u.com.pl
