POLSKIE MIASTA - MYŚLENICE

Nazwa Myślenice pochodzi prawdopodobnie od znanego w średniowieczu imienia Myślimir, które w skrócie brzmiało: Myślim. Dawniejsze wywody, jakoby nazwa miasta miała pochodzić od myślistwa, należy włożyć między legendy.

Po raz pierwszy zanotowana w latach 1253-1258 nazwa miejscowości brzmiała Mislimich, później pisano również: Mislimecz, Mislimiczem Miślimice (pierwszy tej nazwy użył J. Długosz), itd. z czasem literę "m" zastępowano "n". Dzisiejsza forma wystąpiła dopiero w 1555 r. (Myslenicze).

Na wzniesieniu w pobliżu obecnego cmentarza na obecnym Stradomiu pierwotnie powstało miasto lokowane w 1342 przez Kazimierza Wielkiego. Tam wzniesiono drewniany kościół parafialny. W połowie XV wieku zastąpiono go murowanym, który możemy dziś zwiedzać. Niestety nie zachowały się pozostałości dawnego układu miejskiego. Nowe centrum z obszernym Rynkiem wytyczono po spustoszeniu miasta w 1458 roku. Przez prostokątny rynek wiódł gościniec z Krakowa do granicy z Węgrami (zachodnie obrzeże), oraz droga w kierunku Dobczyc i Bochni. Symetryczny układ rynku podkreślił wybudowany na wzniesieniu w 1465 roku kościół parafialny. Część gotycką stanowi wydłużone prezbiterium i prostokątna, czteroprzęsłowa nawa. Wnętrze korpusu jest barokowe. Wyraźne znamiona gotyku nosi więźba dachowa. Wieża kościelna (1543), murowana z kamienia łamanego, z użyciem renesansowego detalu, mimo przebudowy na początku naszego wieku - ma renesansowe, kamienne obramienia. Wzniesiona kaplica Matki Boskiej ufundowana została z fundacji Stanisława Koniecpolskiego, hetmana wielkiego koronnego i kasztelana krakowskiego. Jest to budowla wczesnobarokowa, wzniesiona z kamienia z charakterystyczną kopułą zakończoną latarnią.

Zachował się zespół rynkowy z dobrze widocznym średniowiecznym układem urbanistycznym, w tym kilka kamienic mieszczańskich z przełomu XVIII / XIX w. Wśród nich ratusz miejski - budynki objęte ścisłą ochroną konserwatorską, uznane za najciekawsze na terenie Myślenic dzieło znanego architekta - Jana Sas-Zubrzyckiego. Budynek nr 8 powstał na miejscu dwóch domów drewnianych, a nr 9 na niezabudowanym placu w 1898 roku. Budynki są murowane z cegły, nie tynkowane z detalami ceglanymi i kamiennymi. W budynku nr 9 częściowo zachowały się detale wnętrz. Natomiast w budynku 8 w toku adaptacji na Urząd Stanu Cywilnego -zostały one zniszczone. Fasady artykułowane gzymsami, zwieńczone różnorodnie ukształtowanymi szczytami. W szczycie budynku 8 czteropolowa tarcza herbowa - herb skuty, a w szczycie budynku 9 zegar i tarcza z herbem Myślenic.

W pobliżu rynku znajduje się Dom Grecki, dawny zajazd miejski z XVIII w., budynek z czterospadowym dachem z mansardą, obecnie Muzeum Regionalne. Stałe wystawy to trzy wnętrza: pokój w stylu biedermeier z ubiegłego wieku, a ponadto ekspozycja przedstawiająca kulturę krakowiaków i górali myślenickich czyli Kliszczaków.

W obrębie rynku, ale poza kwadratem zabudowań wznosi się gotycki kościół parafialny z 1465 z wczesnobarokową kaplicą z 1642 roku o bogatym wystroju, z obrazem Matki Boskiej Myślenickiej z XVI w. Miejsce kultu i cel wielu pielgrzymek, zyskał miano sanktuarium, a obraz korony papieża Pawła VI.

Zachował się także gotycki kościół na Stradomiu z połowy XV w. - w nim ostrołukowy portal gotycki oraz kaplica z freskiem i krucyfiksem z XVII w.

Inne cenne zabytki Myślenic to figura św. Floriana z 1776 na Rynku, fontanna Tereska z 1893 r, dwór z końca XVIII w. w stylu klasycystycznym przy ul. Żeromskiego, kaplica Matki Boskiej Śnieżnej, tzw. Studzienka z końca XVIII w, kaplica św. Mikołaja na polanie Mikołaj, młyn wodny, zbożowy w Myślenicach przy ul. Daszyńskiego 1855 r; budynek Gimnazum nr 1 w Myślenicach fundowany przez księżną Augustę de Montleart w 1869 r;

Cenne zabytki na terenie gminy to:

- kościół drewniany z 1910 r. w Droginii, rozebrany w 1986 r. i przeniesiony z terenu zalewu dobczyckiego, odtworzony w latach 1989-1992

- lamus podworski z końca XVIII w. w Głogoczowie

- murowany dwór z XIX w. w Głogoczowie, obecnie restauracja Nowina

- kościół pod wezwaniem św. Klemensa w Trzemeśni - drewniany, konstrukcji zrębowej z 1780 roku. W głównym ołtarzu obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, dzieło renesansowe.

- pozostałość parku dworskiego oraz murowana obora z XVIII w, obecnie w parku znajduje się hotel "Pod Dębami"

- w Drogini-Banowicach usytuowano duży cmentarz z I wojny światowej. Ułożony jest tarasowo na stoku wzgórza porośniętego brzozami i sosnami. Projektował go Gustaw Ludwig. Pochowani tu żołnierze zginęli na początku grudnia 1914 r. Walczyli m.in. w ramach pułków piechoty: 35 z Tarnopola, 55 z Brzeżan, 58 ze Stanisławowa, 80 ze Złoczowa, 88 z Beraun, 4 cesarskiego z Trydentu. Spoczywa tu 141 żołnierzy austriackich, 46 rosyjskich i czterech pruskich.

- pod Łysiną znajduje się cmentarzyk Armii Krajowej, na którym pochowano żołnierzy Obwodu Myślenickiego AK "Murawa", poległych podczas bitwy 12-18 września 1944 r., których następnie ekshumowano.

- przy wjeździe do Myślenic, u podnóży Szubiennej Góry zachował się cmentarz żydowski założony w 1874 r.

STRONA DOMOWA

Źródło: myslenice.pl