TwojeMiejsce.net - Polskie Miasta - Krosno - Polonia, Polska, Poland, Polen, Ojczyzna, hosting, serwery wirtualne, serwery fizyczne, kolokacja, rejestracja domen, hosty, server, serwer, virtualny, virtualne, virtual, domena, domeny, wirtual

POLSKIE MIASTA - KROSNO

Krosno, okre�lane niegdy� "ma�ym Krakowem", to miasto po�o�one w po�udniowej cz�ci wojew�dztwa podkarpackiego, przy uj�ciu rzeki Lubat�wki do Wis�oka. Mie�ci si� ono na obszarze Kotliny Kro�nie�skiej wchodz�cej w sk�ad Pog�rza �rodkowobeskidzkiego.

Od zachodu Kotlina Kro�nie�ska graniczy z Jasielsk�, a na wschodzie z Zarszy�sk�. Nad Krosnem wznosi si� tzw. Pasmo Odrzyko�skie, z wyr�niaj�cymi si� kulminacjami Kr�lewskiej G�ry (554m n.p.m.) i Suchej G�ry (585m n.p.m.). U podn�a pierwszej znajduje si� zamek "Kamieniec", a na szczycie drugiej wie�a przeka�nikowa stacji telewizyjnej.

Miasto Krosno urzeka pi�knem �redniowiecznych ko�cio��w i zabytkowych kamieniczek usytuowanych g��wnie w obr�bie Rynku, kt�ry mie�ci si� na wzniesieniu ok. 277m n.p.m. Od 30 czerwca 1975r. do 31 grudnia 1998r. miasto by�o stolic� wojew�dztwa kro�nie�skiego. Obecnie Krosno, zajmuj�ce powierzchni� 43.5km2 i licz�ce ok.50 tys. mieszka�c�w, jest miastem na prawach powiatu, a tak�e siedzib� w�adz powiatu kro�nie�skiego obejmuj�cego swym zasi�giem tereny dziewi�ciu okolicznych gmin.

Ponadto Krosno znajduje si� w Euroregionie Karpackim, w sk�ad kt�rego wchodz� przygraniczne tereny Polski, S�owacji, Ukrainy, W�gier i Rumunii.

Szlak dziedzictwa kulturowego

Szlak dziedzictwa kulturowego jest rezultatem realizacji projektu "TRASA ROZWOJU". W ramach wdra�ania projektu zosta�a opracowana koncepcja i przebieg trasy zwiedzania miasta Krosna, zosta�a ona wyznakowana poprzez wykonanie tablic informacyjnych w trzech j�zykach przed najwa�niejszymi obiektami.

Lista zabytkowych obiekt�w znajduj�cych si� na trasie "Szlaku dziedzictwa kulturowego."

Biuro Wystaw Artystycznych

Budynek dawnej hali targowej, wzniesiony na prze�omie XIX i XX w., adaptowany do cel�w wystawienniczych w 1982 r.

Cmentarz komunalny

Za�o�ony przed wybuchem I wojny �wiatowej. Spoczywaj� tu prochy wielu kro�nian, kt�rzy uczestniczyli w walkach o niepodleg�o�� Ojczyzny (1914-1921 i 1939-1945; Gr�b Nieznanego �o�nierza) i zas�u�yli si� dla miasta, regionu i kraju w dziele tw�rczej pracy w okresie 1918-1939 oraz po II wojnie �wiatowej.

Dawny budynek Towarzystwa Zaliczkowego

Reprezentacyjna budowla (mie�ci�a kasyno i sal� bankietow�) o cechach neorenesansowych wzniesiona w latach 1893-1894. Jej projektantem i budowniczym by� arch. Adolf Stapf z Tarnowa. Sgraffitowy fryz z tematyk� naftow� i tkack� wykona� Franciszek Daniszewski.

Dawny budynek Towarzystwa "Zgoda"

Wzniesiony w latach 1908-1909; dekoracja fasady w stylu secesji z god�ami Korony i Litwy oraz herbem miasta. Do II wojny �wiatowej ognisko �ycia spo�eczno-kulturalnego mieszczan i rzemie�lnik�w (Cech Wielki). Po wojnie siedziba Cechu Rzemios� R�nych.

Dawny dom mieszkalny rze�biarza Andrzeja Lenika

Stan�� w latach 1898-1899 wg projektu Jana Sas Zubrzyckiego, rozbudowany ok. 1908 r. Mie�ci� tak�e pracowni� artysty. Przyk�ad architektury malowniczego eklektyzmu. Sgraffita na fasadzie wykonali: Andrzej Lenik i Seweryn Bieszczad.

Dawny gmach Rady Powiatowej

Zbudowany w latach 1903-1904 wg projektu i pod kierownictwem Oskara �ozi�skiego, otrzyma� dekoracj� plastyczn� z motywami secesji. Ten reprezentacyjny obiekt by� siedzib� poczty oraz w�adz powiatu (do 1975 r.), nast�pnie wojew�dztwa (do 1986 r.), a od 1993 r. miasta Krosna.

Dawny pa�ac biskupi

Od XIV w. do 1626 r. rezydencja biskup�w przemyskich po��czona z systemem fortyfikacji miejskich. G��wny trzon zabytkowej budowli (skrzyd�o zachodnie z tarczami herbowymi, portalem i sieni�) pochodzi z lat 1638-1646. Rozbudowano j� i przekszta�cono w XIX-XX w. Obecnie Muzeum Podkarpackie.

Dom Lenik�w

Wzniesiony w I po�owie XIX w. w stylu klasycystycznym. B�d�c w�asno�ci� przedsi�biorcy Edmunda Stawickiego, mie�ci� urz�d pocztowy (do 1905 r.). Od 1892 r. istnia�a w nim pierwsza kro�nie�ska drukarnia, kt�r� w 1888 r. za�o�y� drukarz Wojciech Lenik (funkcjonowa�a tu do 1990 r.).

Dom malarza Stanis�awa Bergmana

Wzniesiony w latach 1903-1904 wg projektu Jana Sas Zubrzyckiego. Wewn�trz pozosta�o�ci polichromii autorstwa artysty, absolwenta krakowskiej Szko�y Sztuk Pi�knych i Akademii w Monachium, ucznia Jana Matejki.

Dom Mazurkiewicz�w

Klasycystyczny, wzniesiony w 1826 r. Przebudowany w XX w. W II po�owie XIX w. by� siedzib� Starostwa Powiatowego.

W dzieci�stwie mieszka� tu Jan Szczepanik, wybitny wynalazca zwany "polskim Edisonem". Od 1888 r. w�asno�� lekarza miejskiego dr med. Dionizego Mazurkiewicza, powsta�ca z 1863 r. i jego rodziny.

Dom zakonny SS. Misjonarek �w. Piotra Klawera

Zgromadzenie za�o�one przez Mari� Teres� Led�chowsk� w 1894 r. Pierwszy - macierzysty dom zakonny w Kro�nie wzniesiony w latach 1929-1930 wg projektu arch. Stanis�awa Bergmana.

Muzeum Misyjne: eksponaty z misji; ozdoby, bro�, przedmioty kultu, instrumenty muzyczne, okazy przyrodnicze.

Dzwonnica ko�cio�a farnego

Wzniesiona w latach 1637-1651 z fundacji Wojciecha Roberta Portiusa. Tr�jkondygnacyjna, nakryta baniastym he�mem

z kolumienkow� latarni�, kt�rego obecny kszta�t jest wynikiem restauracji zrealizowanej u schy�ku XIX wieku wed�ug proj. arch. Tadeusza Stryje�skiego. Wewn�trz trzy dzwony: Urban, Jan i Marian, odlane w 1639 roku nak�adem Wojciecha Roberta Portiusa, przez ludwisarzy Stefana Meutela i Jerzego Oliviera. Najwi�kszy - Urban, mierz�cy w dolnym obwodzie 490 cm, jest jednym z najwi�kszych dzwon�w w Polsce.

Gmach dawnego kolegium jezuickiego

Wzniesiony w latach 1660-67, z fundacji Stanis�awa Zaremby, z cz�ciowym wykorzystaniem fortyfikacji miejskich. Przez ponad stulecie mie�ci� uczelni� jezuick� odznaczaj�c� si� wyj�tkowo wysokim poziomem nauczania. Nieregularny czworobok dziedzi�ca wewn�trznego zamyka� od p�nocy (zburzony w roku 1807) ko�ci� jezuit�w p.w. Niepokalanego Pocz�cia N.P. Marii - jedna z 7 �wi�ty� jakie wzniesiono w mie�cie do po�owy XVII wieku. Po kasacie zakonu w roku 1773, gmach mie�ci� szko��, a nast�pnie szpital wojskowy. Po po�arze w roku 1849 odbudowany w ko�cu XIX wieku. Obecnie siedziba Pa�stwowej Wy�szej Szko�y Zawodowej w Kro�nie.

Gmach Liceum Og�lnokszta�c�cego im. M. Kopernika

Wzniesiony kosztem miasta wg projektu arch. Boles�awa Ma�kowskiego przez sp�k� budowlan� Fleisch, Jaworski, �ozi�ski (1904-1905); w l. 90. XX w. poddany kapitalnemu remontowi. W bryle d. Szko�y Realnej i d. Gimnazjum dominuje neogotyk. W 1973 r. przed fasad� stan�� pomnik patrona szko�y autorstwa artysty Stanis�awa Kochanka.

Gmach S�du

Wzniesiony w latach 1910-1913 wg projektu Stanis�awa Bergmana. W 1912 r. zamontowano zegar z Fabryki Zegar�w Wie�owych M. Mi�sowicza w Kro�nie. W okresie I i II wojny pe�ni� funkcj� szpitala wojskowego.

Gmach Towarzystwa Gimnastycznego "Sok�"

Wzniesiony w latach 1898-1899 zapewne wed�ug plan�w malarza Franciszka Daniszewskiego. Pierwotnie mie�ci� sal� gimnastyczn� Towarzystwa, w okresie mi�dzywojennym wn�trze pe�ni�o r�wnie� funkcj� sali teatralnej i kinowej. Obecnie Kino "Sok�".

Kamienica Roberta Wojciecha Portiusa

Wzniesiona w po�owie XVI wieku przez rodzin� Hesner�w. W posiadaniu Portiusa od 1627 roku, na skutek jego ma��e�stwa z Ann� z Hesner�w. Gruntownie przebudowana w roku 1908. Z czas�w Portiusa zachowa� si� m.in. p�norenesansowy kamienny portal arkadowy, z pod�uczem zdobionym kasetonami i rozetami. W kluczu portalu data 1640 i monogramy: R P (Robert Portius) i A P (Anna Portiusowa).

Kamienica W�jtowska

Wzniesiona w XV wieku, przebudowana w stylu renesansowym w 1 po�owie XVI stulecia. W podcieniu zachowane cztery kamienne kolumny jo�skie z po�owy XVI wieku i bogaty renesansowy portal w kszta�cie p�kolistej arkady. W zwie�czeniu tarcza z or�em polskim i monogramem Zygmunta Starego. W kluczu arkady tarcza z gmerkiem i literami I S (Ieronim Stano), odnosz�cymi si� do �wczesnego w�a�ciciela kamienicy, rajcy kro�nie�skiego Hieronima Stano.

Kamienica - Rynek 1

Wzniesiona zapewne w XVII w., przebudowana (w pomieszczeniach parteru i w przelotowej sieni sklepienia krzy�owe

i kolebkowe). W XIX-XX w. w�asno�� miasta. Popularnie zwana magistratem. W okresie 1879-1993 pe�ni�a funkcj� ratusza (siedziba w�adz Krosna). Od 2000 r. rektorat Pa�stwowej Wy�szej Szko�y Zawodowej.

Kamienica - Rynek 8

Wzniesiona w I po�owie XVI w. Zwana D�ugoszowsk� (od w�a�ciciela w�jta s�dowego Jana D�ugosza). W XIX w. by�a w�asno�ci� Leopolda Chodackiego, kt�ry prowadzi� w niej "Aptek� pod Jednoro�cem". W 1867 r. kamienic� wraz z aptek� naby� Wojciech Pik, aptekarz, radny i burmistrz Krosna. Tu urodzi� si� jego syn Franciszek Pik, poeta, nowelista i t�umacz (ps. Mirandola).

Kaplica O�wi�cim�w

Ufundowana w latach 1647-1648 przez Stanis�awa O�wi�cima. Wzniesiona wed�ug projektu Wincentego Petroniego

z Mediolanu. Dekoracja sztukatorska wn�trza autorstwa Jana Chrzciciela Falconiego. W polu �rodkowym o�tarza obraz �w. Stanis�aw wskrzeszaj�cy Piotrowina. Na �cianach sze�� portret�w przedstawicieli rodziny O�wi�cim�w, w�r�d nich dwa ca�opostaciowe Stanis�awa i Anny. Pod kaplic� sklepiona krypta dost�pna z wn�trza ko�cio�a, z trumnami Stanis�awa O�wi�cima i Anny O�wi�cim�wnej.

Kirkut

Dawny cmentarz �ydowski za�o�ony zapewne pod koniec XIX w., podobnie jak gmina �ydowska w Kro�nie. Wcze�niejsze poch�wki kro�nie�skich �yd�w na kirkucie w Korczynie i Rymanowie.

Klasztor franciszkan�w

W obecnym kszta�cie architektonicznym wzniesiony na prze�omie XV i XVI w., posadowiony w po�udniowo-wschodnim naro�niku dawnych mur�w obronnych. Murowane pi�tro, z 1591 roku, fundowa� Jerzy Mniszech - wojewoda sandomierski. Pierwotnie klasztor wchodzi� w sk�ad dobrze ufortyfikowanego kompleksu zabudowa�, z kt�rych dwa skrzyd�a zachowane do dzi�, wzniesione na planie w�gielnicy, nakrywa� dach pogr��ony zwie�czony renesansow� attyk�. W refektarzu klasztornym drewniany belkowy strop z ko�ca XVI w., z inskrypcj� �aci�sk� wyryt� na tragarzu �rodkowym. W po�owie

XV w. miejsce pobytu �w. Jana z Dukli.

Kompleks najstarszych budynk�w Huty Szk�a

Wznoszony od 1923r. przez Towarzystwo Akcyjne Polskie Huty Szk�a na terenie posiad�o�ci rodziny Kaczkowskich. W 1944 r. zniszczony, odbudowany tu� po wojnie.

Pa�acyk Kaczkowskich wzniesiony w 1904 r., u�ytkowany jako Zak�adowy Dom Kultury Kro�nie�skich Hut Szk�a.

Ko�ci� franciszkan�w p.w. Nawiedzenia Naj�wi�tszej Marii Panny

Pocz�tkami swymi si�ga prze�omu XIII i XIV stulecia. Z tego czasu pochodz� dolne, kamienne partie prezbiterium. Przebudowany na prze�omie XIV i XV w., staraniem podkanclerzego Klemensa z Moskorzewa, w 1 po�owie XV wieku rozbudowany o korpus nawowy. Wyposa�enie wn�trza neogotyckie - ufundowane w miejsce starszego, zniszczonego przez po�ar w roku 1872. W�r�d ocala�ych fragment�w relikty malowide� �ciennych z pocz�tku XV i XVI w., zw�aszcza cztery okaza�e nagrobki szlacheckie: renesansowy - Jana Kamienieckiego, autorstwa Jana Marii Padovano; p�norenesansowy - Jana i El�biety J�drzejowskich, z warsztatu Santi Gucciego; manierystyczny - Barbary z Kamienieckich Mniszchowej, autorstwa Jakuba Trwa�ego; wczesnobarokowy - Jadwigi z W�odk�w Firlejowej, autorstwa Jana Lukiana Reitino.

Ko�ci� i klasztor 00. Kapucyn�w

Ko�ci� p.w. Podwy�szenia Krzy�a �w. wzniesiony w stylu p�nego baroku (1771-1811) wg projektu kapucyna

o. Innocentego Bartha. Jednonawowy, z dwukondygnacyjn� fasad� (1781) i iluzjonistyczn� polichromi� wn�trza (1809). O�tarze z II po�owy XIX w. (w g��wnym - rokokowy krucyfiks z XVIII w.). Klasztor stan�� r�wnocze�nie z ko�cio�em; skrzyd�o pn.-zach. z 1853 r.

Ko�ci� parafialny p.w. Tr�jcy �wi�tej

Wzniesiony w drugiej po�owie XIV wieku, zapewne z fundacji kr�la Kazimierza Wielkiego, konsekrowany przez biskupa przemyskiego Macieja herbu Janina w roku 1402. Po przebudowie z ko�ca XV w., ponownie konsekrowany w roku 1512. Gotycki korpus nawowy gruntownie przebudowany w latach 1637-1646, staraniem ks. Kaspra Ro�y�skiego, nak�adem Roberta Wojciecha Portiusa. We wn�trzu znakomity zesp� wyposa�enia ko�cielnego z XV-XVII w., m.in.: gotycka Grupa Pasji z pocz�tku wieku XV, tablicowy obraz Koronacji Marii z ok. 1480 roku, sze�� nastaw o�tarzowych z XVII w., cynowa chrzcielnica fundacji Portiusa z 1634 roku, ponad dwadzie�cia obraz�w sztalugowych na p��tnie z pierwszej po�owy XVII w., liczne sprz�ty ko�cielne z XVII i XVIII w.

Krzy� i pomnik papieski

Krzy� papieski, pierwotnie stoj�cy przy o�tarzu, przy kt�rym Papie� Jan Pawe� II odprawi� msz� �w. na kro�nie�skim lotnisku 10 czerwca 1997 r. Pomnik Jana Paw�a II wykonany wed�ug projektu s. Czes�awy Augustyny Marek.

Muzeum Rzemios�a

Budynek wzniesiony na prze�omie XIX i XX w., dawna siedziba Pierwszej Krajowej Fabryki Zegar�w Wie�owych Micha�a Mi�sowicza - Cechmistrza Cechu Wielkiego Rzemie�lnik�w Chrze�cijan, wiceburmistrza Krosna. Remont budynku i adaptacja do cel�w muzealnych przeprowadzone przez kro�nie�skich rzemie�lnik�w w latach 1984-1987.

W ekspozycji: Dzieje rzemios�a Polski po�udniowo-wschodniej.

Rynek

Pocz�tki placu targowego w Kro�nie si�gaj� czas�w przedlokacyjnych. W obecnym kszta�cie plac rynkowy rozmierzono jednak oko�o po�owy XIV wieku, w trakcie lokacji miasta. Badania archeologiczne prowadzone pod nawierzchni� placu

w latach 1999-2000, ujawni�y cenne elementy dawnej infrastruktury miejskiej (wodoci�gi, kramy kupieckie, studnie, kana�y �ciekowe), przede wszystkim relikty dw�ch okaza�ych budowli: domu w�jtowskiego z po�owy XIV wieku - zlokalizowanego w zachodniej cz�ci Rynku oraz ratusza renesansowego, wniesionego w pocz�tkach XVI wieku we wschodniej cz�ci placu, zburzonego w roku 1818. Zachowane elementy przyrynkowej zabudowy mieszcza�skiej si�gaj� XV wieku. W pierzei po�udniowej i p�nocnej, zachowane podcienia arkadowe, przewa�nie z XVI i XVII wieku. Pierwotnie w podcienia wyposa�one by�y r�wnie� kamienice pierzei wschodniej i zachodniej.

Stary cmentarz

Za�o�ony zapewne ok. 1786 r., u�ytkowany g��wnie w XIX i na pocz�tku XX w. Miejsce wiecznego spoczynku os�b zas�u�onych w historii Krosna i okolicy (uczestnicy walk o niepodleg�o��, burmistrzowie, radni miasta i powiatu, urz�dnicy, duchowni, nauczyciele i lekarze, arty�ci, rzemie�lnicy, kupcy). Zachowana substancja (m.in. pomnik powsta�c�w z 1863 r.) i tre�� inskrypcji potwierdzaj� zabytkowe walory nekropolii.

STRONA DOMOWA

�r�d�o: krosno.pl